Mùa xuân Bắc Kinh vẫn rét run, nhất là sáng sớm và buổi tối, gió bắc ù ù thổi, đúng là cái rét tháng hai như đao cắt, nhất định làm da dẻ người ta lộ ra bên ngoài cắt thành vết nứt kinh người mới chịu thôi. Làm bài thi trong hoàn cảnh này là sự khảo nghiệm kép cả tinh thần lẫn thể chất. Mặc dù các khảo sinh đều đốt bồn lửa, nhưng lều thi chỉ có ba mặt là tường, gió thoải mái quét vào. Khảo sinh thi thoảng phải buông bút lông, ra sức chà sát mười ngón tay, nếu không đông cứng không viết bài đượcnữa. Còn về hai chân đông cứng thì mặc nó, dù sao có dùng nó để viết chữ đâu. So với đại đa số các khảo sinh thì cuộc sống thi cử của Thẩm Mặc vô cùng khoan khoái, y ngủ một lèo tới sáng bảnh mắt ra mới dậy, dùng cơm thừa hôm qua nấu thành cháo trắng, cho ít bánh, thịt khô, làm món cháo thịt đơn giản ngon lành. Ăn nó đánh răng xong chào cũng chín, làm hai bát đầy, toàn thân ấm áp rồi Thẩm Mặc mới đeo găng tay da điêu siêu mỏng do Nhược Hạm làm, thứ này ướm theo bàn tay y, may cực khéo thành, hoàn toàn không ảnh hưởng tới việc viết chữ, lại còn rất ấm. Thêm vào trong lòng đặt một cái lò sưởi nhỏ, dưới chân có lò sưởi, có thể đảm bảo không chịu cái lạnh cắt da, an tâm thoải mái làm đề thi. Đợi điều chỉnh cả tinh thần và thân thể ở trạng thái tốt nhất rồi Thẩm Mặc mới lấy đề thi trên tường xuống , mở ra xem xét kỹ ba đề Tứ Thư. Ba đề này khi thi hương là căn bản, khi thi Hội vàng quan trọng. Vì ba đề này do hoàng đế ra, các khảo quan tất nhiên tập trung toàn bộ tinh lực vào đó. Chưa bao giờ nghe thấy có ai thi đỗ nhờ Ngũ Kinh, hai vòng thi sau thì càng chẳng phải nói. Trong ba đề thì đề đầu quan trọng nhất, điều này chẳng cần nghi ngờ. Khi Thẩm Mặc nhìn thấy đề thi không khỏi mìm cười, chỉ thấy đề mục ghi năm chữ " sinh tài hữu đại đạo"... Có thể thấy khi con người ta nghèo phát điên rồi thì chuyện gì cũng làm ra được, không ngờ Gia Tĩnh đế thẳng thừng lấy ra làm để thi Hội, hỏi làm sao giải quyết vấn đề nguy cơ kinh tế của triều đình. Nhưng đề mục này không gây tranh cãi, vì câu này đúng là lấy trong Đại Học ra, luận về thuật trị quốc, nguyên câu là :" sanh tài hữu đại đạo sanh chi giả chúng, thực chi giả quả, vi chi giả tật, dụng chi giả thư, tắc tài hằng túc hĩ" "Sinh chi giả đa" là người sáng tạo tài phú nhiều; "thực chi giả thiểu" là người ăn nhờ người trước ít, "vi chi giả tật" là tốc độ sinh tiền tài nhanh; "dụng chi giả thư" là tốc độ tiêu hao tài phú chậm. Cho nên tất cả mọi người đều hiểu, câu này trình bày chân lý dân giàu nước mạnh là kiếm nhiều tiêu ít. *** Sanh tài hữu Đại Đạo, nghĩa là: làm ra tiền của có một phương pháp lớn.